مرد باخلاق خوب دعوت مىكند و از مفاسد اخلاقى جلوگير است ، شما در اين هدف با او شركت كنيد تا جلو باشيد و از قافله ى تمدّن عقب نمانيد و خودش بر شتر سوار شد ، و روانه ى مدينه گشت و در راه مرد و اين قسمت از آيت صدم براى او نازل شد « وَمَنْ يَخْرُجْ الى آخر » . سخن مفسّرين : « الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ » 97 ابو الفتوح نوشته است : مفسّران گفتند : آيت در جماعتى آمد از اهل مكّه كه به زبان ايمان آوردند و در دل نفاق داشتند ، از جمله ى ايشان قيس بن الفاكهه بود و قيس بن الوليد بن المغيرة و هجرت نكردند با رسول عليه السّلام ، چون مشركان ببدر حاضر آمدند ايشان با مشركان - حاضر آمدند ، چون قلت لشكر مسلمانان ديدند گفتند « غَرَّ هؤُلاءِ دِينُهُمْ » دين ايشان ، ايشان را بفريفته است ، ايشان در غزاه بدر كشته شدند و فرشتگان بر روى و پشت ايشان ميزدند و ميگفتند « ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ » ( بچشيد آزار سوزش آتش را ) و گفته‌اند : مراد بملائكه ملك الموت است ، و گفته‌اند : مراد اعوانان اويند ، و گفته‌اند : مراد فرشتگانند كه روز بدر خداى تعالى ايشان را به يارى رسول عليه السّلام فرستاد . « ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ » 97 طبرى : يعنى خشم خدا را براى خود كسب كرده‌اند و به دست آورده‌اند . مجمع : يعنى در آن حالت كه بر خود ستم ميكردند و از ثواب محروم ميشدند ، و بواسطه ى كفر و انحراف ، آزار آخرت و عذاب براى خود روا ميداشتند . « فِيمَ كُنْتُمْ » 97 مجمع : يعنى در دين خود چگونه بوديد ؟ « ألَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّه واسِعَةً » 97 طبرى : سدّي گفت : چون عبّاس و عقيل ، در جنگ بدر اسير شدند ، و حضور پيغمبرشان بردند ، فرمود : اى عبّاس براى خودت و برادرزاده ات فدا بده تا آزاد شوى ، او گفت : مگر ما « لا إله الَّا اللَّه » نگفته‌ايم ، و به قبله ى مسلمين نماز نخوانده‌ايم كه از ما مثل كافران فدا و جان خريد مطالبه مى - كنيد ؟ فرمود : شما اظهار دشمنى با مسلمين كرديد ، پس در شمار دشمنان هستيد ، آنگاه اين آيه را قرائت فرمود : و چون اين آيه نازل شد ، هر كس مسلمان مىشد